22 February, 2013

Truyện cổ tích

Hai chữ "cổ tích" tự nó đã khiến ta mỉm cười. Tôi có thú vui mổ xẻ từ tiếng Việt, thế nên khi nhìn vào 2 chữ này, tôi nghĩ ngay: "cổ" thì rõ là xưa cổ rồi, "tích" tức là truyện - nhưng tự nó cũng mang theo hàm ý là cổ. Thế là tới 2 lần nhấn vào quá khứ. (Truyện cổ tích đã thế là còn thêm chữ "truyện", thế là thừa một chữ nhá.) Truyện còn thường bắt đầu với cụm từ "Ngày xửa ngày xưa." Chả hiểu trong tiếng Việt nó ra đời từ thuở nào. Chắc là được dịch ra từ tiếng Anh (Once upon a time) và tiếng Pháp (Il était une fois) nhỉ?

Tóm lại, đó là một sự lừa ngoạn mục. Bởi chúng ta, không hiểu từ lúc nào lớn lên, đã biết "cổ tích" và hiện thực khác xa nhau, và những câu chuyện ấy cho dù đã được người kể và viết truyện đá phăng vào quá khứ xa hết cỡ để làm cho chúng trông có phần đáng tin hơn, thì có lẽ vẫn không bao giờ xảy ra ở thực tại.

Có phải từ lúc biết chúng quá xa vời và mơ mộng, chúng ta bỏ rơi nó?
 



06 February, 2013

Hà Lan - phần 1

Hồi học về tranh phong cảnh Hà Lan vào thế kỷ 17, trong lớp tôi có một bạn hỏi giáo sư thế này, tại sao trong những bức vẽ này, bầu trời lại chiếm diện tích lớn tới thế, có phải người Hà Lan có một sự... mê đắm kỳ lạ với bầu trời? Rồi thì những cánh đồng kéo dài ra mãi tới chân trời? Giáo sư bối rối (lĩnh vực bà tập trung nghiên cứu là nghệ thuật Ý), bà nói rằng tranh phong cảnh HL vẽ rất nhiều về ruộng đồng và bầu trời và đời sống miền quê, có lẽ đó là bắt nguồn từ một niềm say mê với đất đai. Và sự rộng lớn của đất có lẽ là đã phần nào được lý tưởng hóa.

Jacob  van Ruisdael - View of Haarlem with bleaching fields in the foreground (ca.1670 )